Jonge honden aan de macht

Ik verbaas me regelmatig over de manier waarop de Nederlandse bloggers termen omarmen als 'mainstream media' en 'citizen's journalism'. Ook ik zie hele duidelijke stromingen in de Verenigde Staten als kracht tegen de gevestigde media. Ik vind het alleen zwaar overspannen om dezelfde termen van toepassing te verklaren op de Nederlandse bloggers (althans, dat hele kleine deel dat het blog gebruikt als een breed bedoeld publicatie-medium). De verschillen met de Verenigde Staten zijn te groot. Ik ben er bepaald niet van overtuigd dat 'de burgers' in Nederland een weerstand hebben tegen gevestigde media. Wij genieten een rijker informatie-aanbod dan de gemiddelde Amerikaan en er is een minder sterke cultuur van allianties tussen politiek en media. Mijns inziens de twee belangrijkste voorwaarden waarom er in de Amerikaanse 'blogosphere' een trend tegen 'mainstream media' en voor 'citizen's journalism' lijkt te zijn. Wij hebben het volgens mij met onze media veel te goed om te rebelleren.

En toch zijn de Nederlandse uitgevers onrustig. Ik merk het aan de gesprekken die ik intern bij Sanoma heb, of de presentaties binnen en buiten het segment. Uitgevers boksen ook twee gevechten tegelijk: oplagen staan over het algemeen onder druk, en de consument heeft de neiging minder tijd 'over' te hebben per medium. En dat alles ten gunste van de tijd voor wat nu nog het PC scherm is en straks het mobiele apparaat. Met name onder de jeugd is dat verschijnsel enorm. Volgend jaar verwacht ik van het Sociaal Cultureel Planbureau de nieuwe uitgave van haar vijfjarig Tijdsbestedingsonderzoek. Mijn voorspelling is dat de trends in mediaconsumptie niet alleen voortzetten, maar versterken dankzij breedband en applicaties als weblogs.

De zorg van de uitgevers is ook terecht. Schaalvoordelen verdampen met een sterker gedifferentieerd media-aanbod (zowel online als offline); marges in massa-media als televisie verdwijnen als sneeuw voor de zon voor zover ze ooit al iets hebben voorgesteld en het aanbod aan content en kanalen neemt alleen meer toe. Meer tijdschriften ook met lagere oplagen. En hierop is geen één Groot Antwoord. De oplossing zit in veel kleine experimenten, te voeren door een nieuwe generatie journalisten die van bloggen hebben geleerd hoe interactie met je lezende klanten werkt. Je niet boven je lezers plaatsen, maar er tussen. Informeren, luisteren, betrekken. In Nederland zijn er tijdschriften die dat snappen. Autoweek is daarvan het beste mij bekende voorbeeld. Ik vind dat niet omdat dat blad van mijn grootaandeelhouder Sanoma is, maar omdat de lezers altijd al op gelijk niveau in het blad werden ingezet (als testrijders, bijvoorbeeld), en het mede dankzij die onder-ons-toon ook online erg goed doet. Misschien zijn er meer voorbeelden van die ik niet ken - laat ze me weten. Die voorbeelden horen nu een expliciet onderdeel te zijn van de journalistieke opleidingen. En de generatie journalisten die snapt waarom bloggen nu zo populair is, moet aan de macht. Snel.

Comments

[Geplaatst door: Meisje met een mening]

Wat mij in uw presentatie die ergens online stond eigenlijk ook al opviel en in het stuk hierboven weer is dat u blogging heel graag als journalistiek wil zien.
Natuurlijk moeten de uitgevers onrustig zijn, kranten kun je net zo makkelijk online lezen, natuurlijk moeten tv-stations onrustig zijn, ze brengen voornamelijk pulp en via uitzendinggemist.nl kijk ik de programma's die ik wil op het tijdstip dat mij dat schikt.
Interactie met je klanten werkt stimulerend, maar dat geldt zeker niet alleen voor de uitgeverswereld en media. Wat ik al miste in uw presentatie over blogging en nu weer in deze colomn is de kracht die weblogs ook kunnen hebben voor bedrijven in het MKB, van klein naar groot. Dit staat uiteraard nog in de kinderschoenen, maar interactie met je klanten en potentiële klanten schept ook een vertrouwensband waardoor die klant een trouwe wordt en die potentiële klant klant wordt.
(en als deze reactie evenals de vorige weer verwijderd wordt snap ik er helemaal niets meer van).

[Geplaatst door: Paul Molenaar]

@ Meisje: Ik kan niet alles tegelijk adresseren. En jazeker zie ik het ook als een enorme kans voor het bedrijfsleven. Kom ik een volgende keer wel eens op terug.

[Geplaatst door: Sanne W.]

Allereerst natuurlijk succes met je weblog Paul. Goed om op deze manier op de hoogte te kunnen blijven van het wel en wee rond Ilse en tof om ook nog eens terug te kunnen praten :-)

Als internetcoördinator van Viva.nl is bovenstaand verhaal voor mij dagelijks onderdeel van mijn werk. Bij Viva zijn we hard aan het werk om 'de belofte' waar te maken. De belofte van een multimediaal, interactief merk dat staat, zowel qua offline als online communicatie. We zijn er nog niet, maar experimenteren volop. De nu lopende webstrijd waarin vijf lezeressen strijden om een vaste plek op Viva.nl is hier een voorzichtig voorbeeld van.

Het wordt inderdaad tijd dat de uitgeefwereld van zijn 'troon' afstapt en tussen zijn lezers in gaat staan. Er wordt naar mijn bescheiden mening nog te vaak gedacht dat een redactie wel weet waar een doelgroep behoefte aan heeft. Men is jarenlang gewend (of verwend) geweest aan eenzijdige communicatie: de redactie spreekt, de doelgroep luistert. De diverse online uitgeef en communicatie tools zoals fora en weblogs hebben de doelgroep de mogelijkheid gegeven om terug te praten. Nu moeten we opnieuw leren communiceren en vooral: leren luisteren.

Toch ben ik niet bang dat 'citizen's journalism', in Nederland de toekomst qua informatievoorziening zal gaan bepalen. Daarvoor is de kwaliteit vaak te slecht en, bovendien, de kwantiteit te groot. Hoe meer informatie men immers tot zijn beschikking heeft, hoe groter de behoefte aan een betrouwbaar medium dat die informatie volgens persoonlijke wensen uitselecteert. Google is daar internationaal natuurlijk het allerbeste voorbeeld van. En dáár ligt naar mijn idee ook voor de grote, bestaande Nederlandse mediamerken een enorme kans.

[Geplaatst door: fransamsterdam]

Het suggereren van een verband tussen enerzijds het inzetten van lezers van een autotijdschrift als testrijders en anderzijds het functioneren van journalisten die door bloggen kennis over de interactie met hun lezende klanten hebben verworven is naar mijn bescheiden mening klinkklare nonsens.
Het idee dat dit soort voorbeelden onderdeel zou moeten zijn van journalistieke opleidingen kan dan ook in de prullenbak.

[Geplaatst door: TGM3]

Misschien een beetje oud, maar wel een aardige visie op de toekomst verpakt in een leuk filmpje:

http://www.robinsloan.com/epic/

@fransamsterdam: Hulde je snapt hoe een blog werkt, je mening over de schutting gooien zonder maar 1 argument te geven. Je lijkt wel een journalist!

[Geplaatst door: mediawatcher]

Paul,

Het is een grote misvatting om te denken dat er in Nederland geen onvrede is over de Main Stream Media zoals in Amerika. Sterker nog, ik denk dat die hier eerder groter is dan kleiner in vergelijking met de USA.

De oorzaak hiervan is met name gelegen in het feit dat de Nederlandse media niet erg pluriform zijn, men is meer bezig elkaar in de gaten te houden en na te apen en er heerst bij veel media boys girls het idee dat zij het allemaal veel beter weten dan het publiek waarvoor zij werken. Dit fenomeen wordt waarschijnlijk voor een belangrijk deel veroorzaakt door het feit dat men in Nederland vrijwel alleen maar eenheidsworst van de school voor de journalistiek aanneemt, ik geloof niet dat de studenten en docenten van de scholen van journalistiek een dwarsdoorsnede van de NL bevolking vormen (zie ook het onderzoek van Mark Deuze hierover). Geen wonder dus dat een groot deel van Nederland het wel "gehad" heeft met de bevoogdende Main Stream Media. Daarnaast kan ik mij als lezer/kijker ook niet meer aan de indruk onttrekken dat de kwaliteit van veel Nederlandse journalisten ook met grote sprongen achteruit gegaan is. Oppervlakkigheid Rulezz!

Succes met je blog.

[Geplaatst door: Anne]

Wat ook een aardig discussie-punt is: gaat print (en dan in het bijzonder tijdschriften) het helemaal afleggen tegen on-line? Ikzelf denk overigens van niet - het gevoel van papier in je handen is tot nu toe nog niet overtroffen door on-line, elektronisch papier en e-inkt. Benieuwd naar visies van anderen hierop.

[Geplaatst door: Paul Molenaar]

@Mediawatcher: Zolang het jouw mening is tegenover de mijne, hebben we allebei gelijk ;) Ik ben serieus geïnteresseerd als je feitenmateriaal hebt die jouw stelling onderbouwt. Ik heb deze zeker niet voor de mijne, anders dan een goed beeld van de kwaliteit van de media in de VS en in Nederland. Daaruit trok ik mijn conclusie. Het onderzoek van Mark Deuze kende ik nog niet (bedankt!), maar hij gaat, als ik lees waarover dat onderzoek gaat, ook geen antwoord leveren op de vraag hoe 'Nederland' over haar media denkt. Meestal wordt die mening overigens uitgedrukt in op welk blad of krant men koopt/zich abonneert cq. welke kanaal aan staat.

[Geplaatst door: Paul Molenaar]

@Sanne: welkom! Je kiest volgens mij een goede benadering. Veel proberen = veel leren!

@Anne: zeker verdwijnt print niet - het totale aanbod aan bladen stijgt. Wel verandert het leesgedrag, met name bij de generatie 25 jaar. Het wordt op zijn minst een uitdaging voor hen exploiteerbare (lees: winstgevende) modellen te hanteren.

[Geplaatst door: Anne]

@ Paul, @25: Gisteren heeft het CJP, het Cultureel Jongeren Paspoort, de resultaten gepubliceerd van een Europees onderzoek naar mediagebruik bij jongeren. Zie voor meer http://www.frankwatching.com/archive/2005/05/30/jongeren_worden_niet_warm_of_k#body

[Geplaatst door: Jonathan Marks]

I think you're right about both the quality and type of journalism that is being taught in Dutch journalism schools. It is still segregated by media (print, radio and TV) and there is a feeling that those who can't write had better go into radio. Interview techniques are often based on an argument - "Your company is in financial trouble isn't it?" and puts the interviewee always on the defence. Sometimes I feel sympathy for the interviewee even if don't agree with their views...and that's wrong. Has ilse though about setting up a bloggers summer school? You could organise a couple of sessions in Amstersdam to explain the difference between the types of journalism you describe, how it is measured and how bloggers are making a difference to mainstream media elsewhere. In other words give an impulse to the media, and set some goals for those who do want to use their blog for a wider audience. If Veronica thinks it is worth it for radio (and beleive me that medium is going through REAL quality problems) then Ilse could get ahead for the bloggers.... :)

[Geplaatst door: media watcher]

Zo Paul.... Hoor je het ook eens van een ander... Ik klets heus niet uit mijn nek hoor...

Dit is het grote probleem in Nederland, de journalistiek heeft al net zo'n grote disconnect met de bevolking als de politici in Den Haag. Geen wonder dat men zich steeds meer afkeert van de Main Stream Media.

Ton Verlind tegen eenheidsjournalistiek

Eindredacteur Ad van Liempt van Andere Tijden pleit in De Journalist voor professionele, onafhankelijke journalistiek, los van identiteit. KRO-directeur en ex-journalist Ton Verlind vindt dat de samenleving juist behoefte heeft aan een levendig debat vanuit verschillende geprononceerde visies. "Doordat er zo weinig verschil zit in de [ ] journalistieke opleidingen, leveren die al jarenlang een soort eenheidsjournalist op; mensen die [ ] uitsluitend de eigen professie en de professionele maatstaven als norm hebben. Wat zal het in Nederland saai worden als journalistiek nog maar alleen vanuit die neutrale visie wordt bedreven. [ ] Tel daarbij op dat journalisten wel controleren, maar zelf niet gecontroleerd willen worden, dan rest een weinig aantrekkelijk perspectief. Meer op Verlinds weblog

[Geplaatst door: Paul Molenaar]

@media watcher: ik wil helemaal niet suggereren dat je uit je nek kletst. Ik vind ook dat een groot deel van de Nederlandse journalistiek, net als elders, dringend behoefte aan verandering. Het enige waar ik vraagtekens bij stel is het naroepen bij de trends in de Verenigde Staten, waar het media landschap er echt heel anders uit ziet.

[Geplaatst door: Cpt. Iglo]

Laat ons kalm blijven. De overdreven aandacht voor het verschijnsel webloggen, bloggen of loggen zal binnen afzienbare tijd vanzelf ophouden. De meer dan 100.000 loggers van web-log.nl, bijvoorbeeld, hebben echt niet allemaal iets interessants te zeggen, en de meesten houden er binnen een paar weken vanzelf mee op. Wat vroeger in een dagboekje terechtkwam, of op een kladje onderin een bureaula, komt nu op internet terecht, maar met journalistiek heeft het allemaal nix te maken.